Wanneer wisselen kinderen tanden? Dit is een vraag die veel ouders bezighoudt zodra het melkgebit van hun kind begint te veranderen. Het wisselen van tanden is een normale stap in de ontwikkeling van kinderen en hoort bij opgroeien. Elk kind wisselt op zijn eigen tempo, maar het proces verloopt vaak volgens een herkenbaar patroon. In deze blog lees je wat je kunt verwachten, waar je op moet letten en hoe je je kind kunt begeleiden tijdens deze bijzondere periode.
Het begin van het wisselen van het gebit
Zodra kinderen ongeveer vijf tot zeven jaar oud zijn, beginnen de eerste tanden los te zitten. Meestal start het wisselen met de onderste en bovenste snijtanden ergens rond het zesde levensjaar. Soms kan het proces eerder beginnen, bijvoorbeeld als een kind op jonge leeftijd zijn eerste tandjes kreeg. Het begint bij iedereen anders, maar de leeftijd tussen vijf en zeven is heel normaal. De eerste blijvende kiezen breken vaak al door voordat de melktanden plaatsmaken, waardoor veel ouders denken dat hun kind nog niet aan het wisselen is. De nieuwe kiezen zitten verder achter in de mond en zijn vaak lastig te zien. Het wisselen gaat geleidelijk, zodat er altijd genoeg tanden en kiezen blijven om goed te kunnen kauwen.
Hoe verloopt het wisselen van alle tanden en kiezen
Het wisselen van het volledige melkgebit duurt meestal meerdere jaren. Na de voortanden volgen de zijtanden en uiteindelijk de melkkiezen. Tussen de 6 en 12 jaar maken de meeste kinderen het wisselproces mee, waarbij het ene na het andere tandje los komt te zitten. Kinderen zijn gemiddeld 5 tot 6 jaar wanneer de eerste tanden loslaten. Rond het twaalfde jaar hebben de meeste kinderen hun blijvende tanden en kiezen. Alleen de verstandskiezen laten vaak nog langer op zich wachten en komen soms pas na het zestiende jaar of zelfs nooit. Het is belangrijk te weten dat er geen vaste volgorde of strikte kalender bestaat. Ieder kind heeft zijn eigen schema. Er kunnen zelfs periodes zijn waarin er een tijd geen tanden of kiezen wisselen. Geen reden tot zorgen, als het verloop geleidelijk en zonder pijn verloopt.
Wat kun je merken bij je kind tijdens het wisselen
Het wisselen van tanden kan voor kinderen best spannend zijn. Een loszittende tand voelt vaak vreemd en sommige kinderen vinden het lastig om ermee te eten. Soms geeft het wisselen een beetje ongemak of jeuk aan het tandvlees, maar ernstige pijn hoort niet bij het proces. Er kan wat bloed vrijkomen als een melktand losraakt of uitvalt. Meestal geneest het tandvlees snel. Sommige kinderen zijn er erg enthousiast over en willen zelf de tand eruit wiebelen, terwijl anderen liever afwachten tot hij vanzelf uitvalt. Na het wisselen kan tijdelijk een spleetje ontstaan tussen de tanden of kiezen. Dit is heel normaal, want het blijvend gebit is groter en moet nog goed op zijn plek groeien. Na verloop van tijd sluiten de tanden en kiezen mooi op elkaar aan, al kan het soms gebeuren dat er wat scheefstand ontstaat. Een tandarts kan dan advies geven.
Tandenpoetsen en mondverzorging tijdens het wisselen
Goede mondverzorging is tijdens het wisselen extra belangrijk. De nieuwe tanden en kiezen zijn kwetsbaar en kunnen sneller gaatjes krijgen. Poets het gebit van je kind minstens twee keer per dag met een zachte borstel en kindertandpasta. Let extra op het poetsen van de achterste kiezen, want deze zijn vaak moeilijk te bereiken. Laat je kind vanaf zeven jaar langzaam zelf poetsen, maar help nog even na tot tien jaar om zeker te weten dat de tanden goed schoon zijn. Blijf ook regelmatig bij de tandarts en mondhygiënist komen voor controle. Zij volgen de groei van het blijvend gebit en geven tips voor het gezond houden van tanden en kiezen. Verminder het aantal eetmomenten en geef water in plaats van zoete dranken om het risico op gaatjes te verlagen.
Wanneer contact opnemen met de tandarts
In de meeste gevallen verloopt het wisselen van tanden en kiezen zonder problemen. Het hoort bij gezond opgroeien. Neem voor de zekerheid contact op met de tandarts als een melktand helemaal niet los gaat zitten, terwijl er al een nieuwe tand tevoorschijn komt. Ook als een nieuwe tand of kies zichtbaar scheef groeit of het tandvlees rood en pijnlijk is en dit aanhoudt, is het verstandig advies te vragen. Blijf altijd letten op goede mondzorg, want een gezond blijvend gebit begint bij een goede start tijdens het wisselen.
Veelgestelde vragen over wanneer wisselen kinderen tanden
-
Wat is de gemiddelde leeftijd voor het wisselen van het melkgebit?
De gemiddelde leeftijd waarop kinderen beginnen met het wisselen van hun melkgebit ligt tussen de vijf en zeven jaar. Het wisselen kan doorgaan tot ongeveer twaalf jaar, totdat alle melktanden zijn vervangen.
-
Kan het wisselen bij het ene kind sneller gaan dan bij het andere?
Het wisselen van tanden verloopt bij elk kind anders. Sommige kinderen wisselen hun tanden vroeg en snel, bij anderen duurt het wat langer. Dit is meestal geen probleem en hoort bij de normale ontwikkeling.
-
Moet ik me zorgen maken als een nieuwe tand doorkomt terwijl de oude er nog zit?
Een nieuwe tand die al doorkomt terwijl de oude nog niet uitgevallen is, komt soms voor en is meestal geen reden tot zorgen. Het kan even duren maar de melktand valt meestal alsnog uit. Bij twijfel of als het lang duurt, is het goed om naar de tandarts te gaan.
-
Wat kan ik doen als mijn kind last heeft van het wisselen?
Als een kind wat last heeft van een losse tand, kun je zachte voeding geven en samen rustig poetsen. Bij aanhoudende pijn of ontsteking is het verstandig om advies bij de tandarts te vragen.
-
Wanneer laten de verstandskiezen zich zien?
De verstandskiezen komen meestal pas na het zestiende jaar door en soms komen ze helemaal niet. Dit heeft geen invloed op het normale wisselproces.